Tuesday, 18 June 2019

મશીન લર્નિંગ (એમએલ) શું છે?

‘મશીન લર્નિંગ’ (એમએલ) કમ્પ્યુટર સાયન્સની એક વિશેષ બ્રાંચ છે.

મશીન લર્નિંગ એ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત એવી અપ્લિકેશન છે કે જેમાં મશીનને ડેટા આપવામાં આવે છે જેના પરથી મશીન જાતે જ પોતાની કામગીરી ‘શીખતું’ જાય છે.

સામાન્ય વાચક એટલું સમજી શકે કે મશીન લર્નિંગ એ આર્ટિફિશિયલ ઇંટેલિજન્સની એક આધુનિક એપ્લિકેશન છે.


તેમાં કોડ, પ્રોગ્રામ કે સોફ્ટવેર કરતાં ડેટા વધારે મહત્ત્વનો બને છે. તારણો તારવવા કે પરિણામોના પ્રિડિક્શન માટે મશીન લર્નિંગ તેના જંગી ડેટા પર અને કાર્યક્ષમ અલ્ગોરિધમ પર આધાર રાખે છે.

આ પ્રકારના મશીનને આવી તમામ કામગીરીઓ કરવા માટે કોઈ ખાસ, વિશિષ્ટ કોડ કે પ્રોગ્રામ આપ્યો ન હોવા છતાં પણ તે આપોઆપ ડેટા પરથી જ નવા ટાસ્ક શીખવાની અને કરવાની ક્ષમતા વિકસાવતું જાય છે.

ડેટા ડાયનેમિક હોવાથી જેમ જેમ વિશ્વાસપાત્ર ડેટા વધતો જાય, તેમ તેમ મશીન લર્નિંગની પ્રિડીક્શન કરવાની ક્ષમતા પણ વધતી જાય છે. ક્લાઉડ અને બિગ ડેટા સુલભ થતાં મશીન લર્નિંગ વધારે સરળ બનતું જાય છે.

‘મશીન લર્નિંગ અલ્ગોરિધમ’ દ્વારા મશીન નવીન કામગીરીઓ લર્ન કરતું જાય છે. યુસી બર્કલી સેટી ખાતે ડૉ વિશાલ ગજ્જર નામક ગુજરાતી એસ્ટ્રોફિઝિસિસ્ટ ફાસ્ટ રેડિયો બર્સ્ટ પર પોસ્ટ ડોક્ટરલ રિસર્ચ કરી રહ્યા છે.

તેમણે ઑગસ્ટ, 2017માં યુસીબીના ગ્રીન બેંક ટેલિસ્કોપ દ્વારા બ્રહ્માંડના જ્ઞાત-અજ્ઞાત સ્રોતોથી પૃથ્વી પર આવતાં કોસ્મિક રેડિયો એમિશનનો જંગી ડેટા મેળવ્યો હતો. પ્રણાલિકાગત પદ્ધતિથી તેમાંથી 15 એફઆરબી પરખ્યાં હતાં.

આ પછી ગેરી ઝાંગ નામના સ્કોલરે તે જંગી ડેટાની પુન: ચકાસણી કરવા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની મદદ લીધી. મશીન લર્નિંગ અલ્ગોરિધમ વડે રી-એનાલાઇઝ કરતાં તે ડેટામાંથી ઝાંગને 72 નવાં એફઆરબી મળ્યા.

No comments:

Post a Comment