Saturday, 9 March 2019

સેન્સર બોર્ડ

કોઈપણ ફિલ્મ પ્રદર્શિત કરતા પહેલાં સેન્સર બોર્ડ પાસેથી તે માટેનું પ્રમાણપત્ર મેળવવું પડે છે. સેન્સર બોર્ડ જાહેર કરાયેલી માર્ગદર્શિકાનું પાલન થયું છે કે નહિં. આ તપાસ કર્યા પછી જ ફિલ્મને થિયેટરોમાં પ્રદર્શન માટે પ્રમાણપત્ર આપે છે.
 
ઈ.સ. 1918માં ફિલ્મની સેન્સરશિપ અને સિનેમાના લાયસન્સ માટેનો ''ભારતીય સિનેમેટ્રોગાફ એકટ'' પસાર કરવામાં આવ્યો. ઈ.સ. 1920માં મદ્રાસ, કોલકાતા અને મુંબઈમાં ''બોર્ડ ઓફ ફિલ્મ સેન્સર''ની સ્થાપના થઈ. આ બધું અંગ્રેજો તેમની વિરુદ્ધ આઝાદીના આંદોલનનો પ્રચાર ન થઈ શકે તે હેતુથી કર્યુ હતું.


ઈ.સ.1927માં ''રંગાચારી કમિટી''ની રચના કરવામાં આવી હતી. જેના અધ્યક્ષ ટી. રંગાચારી હતા. આ કમિટીનો ઉદ્દેશ ફિલ્મો ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને અમેરિકન ફિલ્મોની આયાત બને એટલી ઘટાડવા માટે શું કરી શકાય તેનો અભ્યાસ કરીને અહેવાલ આપવાનો હતો.

સ્વતંત્રતા મળ્યા પછી ભારત સરકારે ''પાટીલ કમિટી''ની રચના કરી હતી. આ કમિટીએ પણ રંગાચારી કમિટીના અહેવાલને જ માર્ગદર્શક તરીકે ઉપયોગમાં લીધો હતો.

હાલના સેન્સર બોર્ડની સ્થાપના 15 જાન્યુઆરી, 1951ના રોજ કરવામાં આવી હતી. આ સેન્સર બોર્ડનો એક અધ્યક્ષ (ચેરમેન) અને 6 સભ્ય હોય છે, જે સરકારે નિયુક્ત કરેલા હોય છે.

સેન્સર બોર્ડનું મુખ્યાલય (વડુંમથક) - મુંબઈમાં છે અને પ્રાદેશિક કચેરીઓ (1) બેગલુંરુ (2) મુંબઈ (3) કોલકત્તા (4) હૈદરાબાદ (5) ચેન્નઈ (6) કટક (7) નવી દિલ્હી (8) તિરુઅનંતપુરમ અને (9) ગુવાહાટીમાં આવેલી છે.

વિદેશી ફિલ્મો મુંબઈની કચેરી (મુખ્યાલય)માં પાસ કરવામાં આવે છે.
સેન્સર બોર્ડ 4 શ્રેણીઓમાં ફિલ્મોને પ્રમાણપત્ર આપે છે -
  1. U : તમામને જાવાલાય (યુનિવર્સલ)
  2. A : માત્ર પુખ્તવયના પ્રેક્ષકો માટે
  3. UA : તમામને જાવાલાયક, 12 વર્ષથી ઓછી વયના બાળકો માટે માતા-પિતાના વિવેકાધીન સૂચનાની સાથે
  4. S : વ્યક્તિઓના કોઈ વિશેષ વર્ગ માટે

No comments:

Post a Comment