Friday, 15 February 2019

વાહ પ્રધાનમંત્રીએ વૃંદાવનમાં વંચિત બાળકોને 3 અબજમું ભોજન પીરસ્યું!!!

વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદી, અક્ષયપાત્ર ફાઉન્ડેશન દ્રારા પૂરું પાડેલ ત્રણ અબજ ભોજન સેવાની સિમાચિહ્નરૂપ સિધ્ધિની યાદગીરીરૂપે વૃંદાવન, મથુરામાં આવેલ અક્ષયપાત્રના પ્રાંગણમાં ૧૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૯ના રોજ સવારે ૧૧.૩૦ વાગે યોજાયેલી અનોખી ઉજવણીમાં ભાગ લીધો હતો; જેમાં વડાપ્રધાન મોદીએ અક્ષયપાત્રનું ૩૦૦ કરોડમું અકિલા ભોજન પીરસ્યું હતું. ઉત્તરપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને માનવ સંશાધન વિકાસના મંત્રી પ્રકાશ જાવેડકર પણ પ્રધાનમંત્રીની સાથે આ કાર્યક્રમમાં સહભાગી બન્યા હતા. વર્ષ ૨૦૦૦માં શાળાઓમાં ભોજન અકીલા ઉપલ્બધ કરાવવાના પ્રોગામની શરૂઆત થઈ હતી. 
 

વર્ષ ૨૦૧૨ સુધીમાં અક્ષયપાત્ર ફાઉન્ડેશન દ્રારા કુલ ૧ અબજ ભોજન ઉપલબ્ધ કરાવવાની ભવ્ય સિધ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ વર્ષ ૨૦૧૬ સુધીમાં ફાઉન્ડેશન દ્રારા કુલ ૨ અબજ ભોજન ઉપલબ્ધ કરાવવાની સિધ્ધિ પ્રાપ્ત કરાઇ હતી; જેની યાદગીરીના ભાગરૂપે તા. ૨૭ ઓગસ્ટ, ૨૦૧૬ના રોજ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ, પ્રણવ મુખર્જીની હાજરીમાં ઉજવણી કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતુ.

અક્ષયપાત્રએ તેના બધા લાભાર્થીઓને પોષક અને આરોગ્યની સ્થિતિ સુધારવા અને સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંતુલિત, પોષક અને સ્વાદિષ્ટ ભોજન આપવા સતત પ્રયત્નો કર્યા છે. આ કાર્યો પ્રાદેશિક સ્વીકાર્યતા અને યોગ્ય પાલન સાથે કરવામાં આવે છે. આથી ઉત્તર ભારતમાં મેનુ વાનગીઓ મુખ્યત્વે ઘઉં આધારિત છે અને દક્ષિણ ભારત તેમજ ઓડિશા અને આસામ જેવા રાજ્યો ચોખા આધારિત છે. ગુજરાતમાં સંસ્થા હાલમાં અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, ભાવનગર, કલોલ અને ભુજ ખાતે કેન્દ્રીયકૃત રસોઈ ઘર ચલાવી રહી છે; જેના થકી ગુજરાતભરના ૪.૨ લાખથી પણ વધુ બાળકોને ભોજન ઉપલબ્ધ કરાવે છે.

અક્ષયપાત્ર દ્રારા બાળકોને ભોજનમાં વધુમાં વધુ વિવિધતા અને સ્વાદ બદલાવ મળી રહે તે માટેના સુવ્યવસ્થિત અને નિયત સમયાંતરે સભાન પ્રયાસો થકી ખાતરી કરવામાં આવે છે. અક્ષયપાત્ર ફાઉન્ડેશનના શાળા ભોજન કાર્યક્રમમાં ખાદ્ય સલામતી, ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતાને ખૂબ મહત્વ આપવામાં આવે છે. કાચા માલથી લઈ રાંધેલા ભોજન સુધીના ઉત્પાદનોના મૂલ્યાંકન કરવા માટે ફૂડ સેફટી એન્ડ ક્વોલિટી કંટ્રોલ લેબ્સની પણ સ્થાપના કરવામાં આવી છે. વડાપ્રધાનના આજના ઉપરોકત વિશેષ કાર્યક્રમમાં અનેક મહાનુભાવો ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

Thursday, 14 February 2019

કરંટ અફેર્સ ફ્રેબુઆરી - ૨૦૧૯ (3)

( ૧ ) ઈસરો દ્વારા હાલમાં જ લોન્ચ કરવામાં આવેલ ૪૦માં સંચાર ઉપગ્રહનું નામ શું છે?
A. જીસેટ-બી૧
B. જીસેટ-૩૧
C. જીસેટ-૩૯
D. જીસેટ-૪૦
જવાબ : જીસેટ-૩૧

( ૨ ) તાજેતરમાં કયા રાજ્યની ડોલ્ફિનની એક પ્રજાતિને રાજ્યનું રાજકીય જલીય જીવ ઘોષિત કરવામાં આવ્યું છે?
A. કેરળ
B. પંજાબ
C. ગુજરાત
D. હરિયાણા
જવાબ : પંજાબ

( ૩ ) વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા તાજેતરમાં પ્રકાશિત જાણકારી અનુસાર ચુંબકીય ઉત્તરી ધ્રુવ કેનેડાથી કયા દેશની તરફ ખસકી રહ્યો છે?
A. રૂસ
B. ઓસ્ટ્રેલિયા
C. ઇંગ્લેન્ડ
D. અમેરિકા
જવાબ : રૂસ

( ૪ ) હાલમાં જ કયા સરકારી મિશનનો લાભ સમાજનાં સૌથી કમજોર વર્ગ સુધી પહોંચાડવા માટે 'શહેરી સમૃદ્ધિ ઉત્સવ'નો શુભારંભ કરવામાં આવ્યો છે?
A. ઉજ્જવલા મિશન
B. સ્માર્ટ સિટી પરિયોજના
C. સ્વચ્છ ભારત મિશન
D. દીનદયાળ અંત્યોદય મિશન
જવાબ : દીનદયાળ અંત્યોદય મિશન

( ૫ ) પેટ્રોલિયમ સચિવ એમ. એમ. કુટ્ટી અનુસાર ૨.૨૫ કરોડ ટન વપરાશની સાથે કયો દેશ દુનિયાનો બીજો સૌથી એલપીજી ઉપભોક્તા દેશ બની ગયો છે?
A. અમેરિકા
B. ભારત
C. ચાઈના
D. રશિયા
જવાબ : ભારત

( ૬ ) કયા રાજ્યમાં ચાલી રહેલ એન્ડોસલ્ફાન આંદોલનને હાલમાં જ સમાપ્ત કરવાની ઘોષણા કરવામાં આવી છે?
A. તમિલનાડુ
B. આંધ્રપ્રદેશ
C. કેરળ
D. બિહાર
જવાબ : કેરળ

( ૭ ) નમામી ગંગે કાર્યક્રમ અંતર્ગત કુલ કેટલા સીવરેજ આધારભૂત ઢાંચા સબંધી પરિયોજનાઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે?
A. ૧૨૯
B. ૧૩૬
C. ૧૪૬
D. ૧૫૯
જવાબ : ૧૩૬

( ૮ ) અમેરિકી પ્રતિબંધોથી બચવા માટે યુરોપિયન દેશોએ ઈરાન સાથે વ્યાપાર હેતુ કયા નવા પેમેન્ટ ચેનલનાં ગઠનની ઘોષણા કરી છે?
A. INSTEX
B. RITMEX
C. UKTV
D. EUPGX
જવાબ : INSTEX

( ૯ ) તાજેતરમાં કયા રાજ્ય એ કાલિયા છાત્રવૃત્તિ યોજના - ૨૦૧૯ શરૂ કરી છે?
A. ઓડિશા
B. પંજાબ
C. હરિયાણા
D. ગુજરાત
જવાબ : ઓડિશા

( ૧૦ ) નીચેનામાંથી કોને તાજેતરમાં નાગરિક ઉડ્ડયન સચિવ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે?
A. સંજીવ બારર
B. અમૃતપાલ સિંહ
C. દેવેન્દ્ર લખોટિયા
D. પ્રદીપ સિંહ ખરલા
જવાબ : પ્રદીપ સિંહ ખરલા

ન માત્ર કેવળ ભારતમાં જ પરંતુ એશિયામાં પણ સુપ્રીમ કોર્ટની પહેલી મહિલા જજ : જસ્ટિસ એમ. ફાતિમા બીવી

૩૦ એપ્રિલ ૧૯૨૭નાં પૂર્વવર્તી રાજ્ય ત્રવંકોર (જે હાલનું કેરળ)માં અન્નવીતિલ મીરા સાહિબ અને ખદીજા બીવીને ત્યાં જન્મનાર ફાતિમાએ ત્રિવેન્દ્રમ લો કોલેજથી કાનૂનનો અભ્યાસ કર્યો. પોતાની ડીગ્રીનાં પ્રથમ વર્ષમાં તે પોતાની કક્ષાની કેવળ પાંચ છોકરીઓમાંથી એક હતી; જેમાં બીજે વર્ષે ત્રણ છોકરીઓ જ રહી હતી.

તે સમયે કોઈ જાણતું ન હતું કે ફાતિમા નામની આ સામાન્ય છોકરી આગળ ચાલીને ઈતિહાસ રચશે.

૧૯૫૦માં ભારતની બાર કાઉન્સિલની પરીક્ષામાં ટોપ કરનાર ફાતિમા પહેલી મહિલા હતી. આ વર્ષનાં નવેમ્બરમાં તે વકીલનાં રૂપમાં નોંધની કરાવી અને કેરળની સૌથી નીચલી ન્યાયપાલિકાથી પોતાની પ્રેક્ટિસ શરૂ કરી. આ વાત તે જમાનાનાં ઘણા લોકોને પચી નહી અને તેને જોઈ લોકો પોતાની આંખો ચઢાવી લેતા હતા.

પરંતુ આ આંખો ફાતિમાનો રસ્તો રોકી ન શકી. આગલા ત્રણ દશકોમાં, સુપ્રીમ કોર્ટની જજ નિયુક્ત થવાથી પહેલાં કેરળની કેટલીય અધીનસ્થ ન્યાયિક સેવાઓમાં તેમણે ડ્યુટી નિભાવી. ૧૯૮૩માં તેમને કેરળ હાઈકોર્ટનાં જજ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યાં.

૧૯૮૯માં, કેરળ હાઈકોર્ટનાં જજ પદથી સેવાનિવૃત્ત થયાનાં છ માસ બાદ ફાતિમા બીવીની સુપ્રીમકોર્ટનાં ન્યાયાધીશ તરીકે નિમવામાં આવ્યાં. ભારત માટે આ ગર્વની ક્ષણ હતી કારણ કે આ પળે ભારતની સર્વોચ્ય ન્યાયપાલિકામાં સર્વોત્તમ પદો પર ભારતીય મહિલાઓ માટે રસ્તો ખોલી દીધો હતો. કોઈ પણ ઉચ્ચ ન્યાયપાલિકામાં નિયુક્ત થવાવાળી પહેલી મુસ્લિમ મહિલા ન્યાયાધીશની સાથે, તેમણે એક એશિયાઈ રાષ્ટ્રનાં સર્વોચ્ય ન્યાયાલયની પહેલી મહિલા ન્યાયાધીશ હોવાનું ગૌરવ પણ પ્રાપ્ત કર્યું.

૧૯૯૨માં સેવાનિવૃત્ત થયા બાદ તેઓ રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગનાં સદસ્યનાં રૂપમાં કાર્ય કર્યું અને ૧૯૯૭માં તેમને તમિલનાડુનાં ગવર્નરનાં રૂપમાં નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા; જેમનો કાર્યકાળ ૨૦૦૧માં સમાપ્ત થયો.

૧૯૮૯માં ફાતિમા બીવીની નિયુક્તિ બાદ, ભારતની સર્વોચ્ય ન્યાયાલયમાં કેવળ છ અન્ય મહિલા ન્યાયાધીશ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ સિવાય કેવળ બે વાર જ થયું છે કે એક જ સમયે બેથી વધારે મહિલા ન્યાયાધીશ બેઠી હોય.

ફ્રોમ બિહાર ટુ બ્રિટન

એક દિવસ અચાનક તેની માતાએ એક સુંદર સાડી પકડાવી દેતાં આશાને કહ્યું : ‘આજે તને કેટલાંક લોકો જોવા આવવાના છે. આ સાડી પહેરીને તૈયાર થઈ જા.’ નાનકડી આશા સ્તબ્ધ બની ગઈ. તેણે પૂછયું: ‘કોણ ઘેર આવવાનું છે ?’ માએ કહ્યું : ‘તારું લગ્ન લેવાનું છે. તેથી કોઈ તને જોવા આવે છે.’ આશાએ કહ્યું: ‘પણ મમ્મી, હું તો આગળ ભણવા માંગુ છું.’ પરંતુ ઘરમાં તેની વાત કોઈએ સાંભળી નહીં. આશા બિચારી ચૂપચાપ સાડી પહેરી તૈયાર થઈ એક રૂમમાં બેસી ગઈ. કેટલાક સમય બાદ છોકરાવાળા લોકો આવ્યા. તેમણે આશાને જોઈ અને તરત જ પસંદ કરી લીધી. લગ્નનું પણ નક્કી થઈ ગયું. પરિવારમાં હવે બધાં ખુશ હતાં. ખાસ કરીને તેની મમ્મી. માએ આશાને કહ્યું : ‘તારો ભાવિ પતિ મેડિકલનું ભણી રહ્યો છે. કેટલાક વખત બાદ તે ડોક્ટર બની જશે. પરંતુ આ વાત સાંભળી આશા જરા પણ ખુશ નહોતી. તેને હમણાં લગ્ન કરવું નહોતું. તે ખૂબ રડી પરંતુ માએ સમજાવ્યું: ‘તારી સાસરીવાળાં ખૂબ સારા છે, તું સુખી થઈશ. લગ્ન થઈ ગયા. આગળની સત્યઘટના વાંચવા આ link પર click કરો.

દ્રઢ મનોબળ એવું જેનું બીજું નામ

આ બીમારીમાં દરદી સામાન્ય રીતે છ-સાત વર્ષ સુધી જ જીવી શકે છે, પણ એમની બીમારીને એક વરદાન બનાવી દીધું હતું. તેઓ એક વાર કહ્યું હતું કે બીમારી લાગુ પડી એ પહેલાં હું મારી જિંદગીથી બહુ કંટાળી ગયો હતો. હું કોઈ મહત્ત્વનું કામ કરતો હોઉં એવું મને લાગતું નહોતું. ૨૧ વર્ષનો હતો તોય મારી આકાંક્ષાઓ ઘટીને સાવ શૂન્ય થઈ ગઈ હતી, પરંતુ આ બીમારી પછી મને જીવનમાં જે કંઈ મળ્યું એને હું બોનસ તરીકે ગણું છું. વધુ વાંચવા માટે આ link પર click કરો.

Join Our Telegram Channel For Latest Updates
GK in GUJARATI

Wednesday, 13 February 2019

ફ્રોમ બિહાર ટુ બ્રિટન

એ દિવસોમાં આશાની ઉંમર માત્ર ૧૩ વર્ષની હતી. તેને ભણવાનું બહુ જ ગમતું હતું પરંતુ એક દિવસ તેને સ્કૂલમાં મોકલવાનું બંધ કરી દેવામાં આવ્યું. તેને કહેવામાં આવ્યું: ‘હવે ભણીને તું શું કરીશ ? હવે તું ઘરનું કામકાજ શીખી લે. લગ્ન પછી તો તારે ઘર જ સંભાળવાનું છે ને!’

આશાનો જન્મ સુખી અને સંપન્ન પરિવારમાં થયો હતો. તેના પિતાનો બિહારના ચંપારણ શહેરમાં મોટો કારોબાર હતો. ઘરમાં કોઈ ચીજવસ્તુની કમી નહોતી. પરિવારમાં બધાનું માનવું હતું કે, સ્ત્રીઓએ ઘર સંભાળવું જોઈએ અને પુરુષોએ વેપાર-ધંધો તેથી ત્યાં દીકરીઓને બહુ ભણાવવાનો રિવાજ નહોતો. વધુમાં વધુ તેઓ એક ચોપડી વાંચી શકે કે પત્ર લખી શકે એટલું જ ભણાવવામાં આવતું હતું. ૧૪ કે ૧૫ વર્ષની દીકરીઓને પરણાવી દેવામાં આવતી હતી. 

ઈ.સ. ૧૯૬૬. એ વખતે આશાની વય ૧૫ વર્ષની હતી. એક દિવસ અચાનક તેની માતાએ એક સુંદર સાડી પકડાવી દેતાં આશાને કહ્યું : ‘આજે તને કેટલાંક લોકો જોવા આવવાના છે. આ સાડી પહેરીને તૈયાર થઈ જા.’ નાનકડી આશા સ્તબ્ધ બની ગઈ. તેણે પૂછયું: ‘કોણ ઘેર આવવાનું છે ?’ માએ કહ્યું : ‘તારું લગ્ન લેવાનું છે. તેથી કોઈ તને જોવા આવે છે.’ આશાએ કહ્યું: ‘પણ મમ્મી, હું તો આગળ ભણવા માંગુ છું.’

પરંતુ ઘરમાં તેની વાત કોઈએ સાંભળી નહીં. આશા બિચારી ચૂપચાપ સાડી પહેરી તૈયાર થઈ એક રૂમમાં બેસી ગઈ. કેટલાક સમય બાદ છોકરાવાળા લોકો આવ્યા. તેમણે આશાને જોઈ અને તરત જ પસંદ કરી લીધી. લગ્નનું પણ નક્કી થઈ ગયું. પરિવારમાં હવે બધાં ખુશ હતાં. ખાસ કરીને તેની મમ્મી. માએ આશાને કહ્યું : ‘તારો ભાવિ પતિ મેડિકલનું ભણી રહ્યો છે. કેટલાક વખત બાદ તે ડોક્ટર બની જશે.’

પરંતુ આ વાત સાંભળી આશા જરા પણ ખુશ નહોતી. તેને હમણાં લગ્ન કરવું નહોતું. તે ખૂબ રડી પરંતુ માએ સમજાવ્યું: ‘તારી સાસરીવાળાં ખૂબ સારા છે, તું સુખી થઈશ.’

લગ્ન થઈ ગયા.

આશા સાસરે ગઈ. માની વાત સાચી હતી. સાસરીમાં સુંદર વાતાવરણ હતું. તેના પતિને ભણવાનો શોખ હતો. તેઓ ચાહતા હતા કે તેમની પત્ની આશા પણ ભણે. પતિએ જ આશાને ભણવા પ્રેરિત કરી. આ દરમિયાન આશા ત્રણ બાળકોની માતા બની. આશા કહે છે : ‘૨૧ વર્ષની ઉંમરે હું પહેલાં બાળકની માતા બની. પાછળનાં ત્રણ વર્ષોમાં બીજા બે સંતાનોની હું માતા બની. ૨૪ વર્ષની વય સુધીમાં હું ત્રણ બાળકોની માતા બની ગઈ. એક સાથે ત્રણ બાળકોને સંભાળવા મુશ્કેલ કામ હતું. છતાં મારા પરિવારે મને બહુ જ સાથ આપ્યો.’

ઈ.સ. ૧૯૭૮માં આશાના પતિને બ્રિટનની એક મોટી હોસ્પિટલ-બકિંગહામ હોસ્પિટલમાં સર્જન તરીકેની નોકરી મળી. અનિચ્છાએ પણ આશા તેના પતિ સાથે બ્રિટન જવા તૈયાર થઈ. તે પતિને સાથ આપવા માગતી હતી. એ વખતે આશાને અંગ્રેજી જરા પણ આવડતું નહોતું. તેના પતિ અસ્ખલિત અંગ્રેજી બોલી શકતા નહોતા. આશાને હવે ખ્યાલ આવી ગયો કે બ્રિટનમાં બધાને હળવા-મળવા માટે અંગ્રેજી ભાષાનું જ્ઞાન જરૂરી છે.

આશાની અંગ્રેજી ભાષા શીખવાની ઈચ્છા સાંભળી તેના પતિએ તેને અંગ્રેજી ભાષામાં આવતા ટીવી શો જોવા સલાહ આપી. તે પછી અંગ્રેજી ભાષા શીખવાની તેની તત્પરતા વધી ગઈ.

આશાએ ફરીથી ભણવાનું શરૂ કરવાની પણ ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. અલબત્ત, તેને સંદેહ હતો કે તે બ્રિટનમાં ભણી શકશે કે કેમ ? આમ તો તે ૧૨માં ધોરણ સુધી ભણેલી હતી. આશાને ઈંગ્લેન્ડની કાર્ડિફ યુનિવર્સિટીમાં કોલેજના અભ્યાસ માટે દાખલ કરવામાં આવી. અત્યાર સુધી તે હિન્દી માધ્યમમાં ભણી હતી પરંતુ ધીમે ધીમે તે અંગ્રેજી ભાષા પણ શીખી ગઈ અને હવે તે અંગ્રેજી માધ્યમમાં જ ભણવા લાગી. પતિ તેને બહુ જ સહયોગ આપ્યો. આશાનો ઉત્સાહ વધાર્યો.

અને આશાએ ઇંગ્લેન્ડમાં જ સ્નાતક સુધીનો અભ્યાસ પૂરો કરી દીધો. તે હવે ગ્રેજ્યુએટ થઈ ગઈ. ટીવી જોઈને તે અંગ્રેજી શીખી હતી પરંતુ હવે તે ખુદ સુંદર અંગ્રેજી બોલી શકતી.

સ્નાતક થયા બાદ આશાએ ઇંગ્લેન્ડમાં જ ઓસવેસ્ટ્રી કોલેજમાં શિક્ષિકા બની ભણાવવાનું શરૂ કર્યું. તે તેના વિદ્યાર્થીઓ માટે એક આદર્શ શિક્ષિકા બની ગઈ. તે એક એવી ટીચર હતી જે બાળકોને કોલેજના સમય બાદ પણ વધુ સમય આપી ભણાવતી હતી.

૨૦૦૬ની સાલમાં આશા વેસ્ટ નોટિંધમ કોલેજમાં તે પ્રિન્સિપાલ બની ગઈ. આ કોલેજ ઇંગ્લેન્ડની મોટી કોલેજો પૈકીની એક ગણાય છે. આશાના નેતૃત્વમાં એ કોલેજને અનેક નવી કામિયાબીઓ હાંસલ થતી ગઈ. તેની મહેનતથી એ કોલેજને બ્રિટનની અત્યંત પ્રતિષ્ઠિત કોલેજમાં સામેલ થવાની સફળતા પ્રાપ્ત થઈ.

ઈ.સ. ૨૦૦૮નાં વર્ષમાં આશાને ‘ઓર્ડર ઓફ બ્રિટિશ એમ્પાયર’ ના એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવી. ૨૦૧૩માં તેમને બ્રિટનના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનો પૈકી એક એવા ‘ડેમ કમાન્ડર ઓફ ધી ઓર્ડર ઓફ ધી બ્રિટિશ એમ્પાયર’ સન્માનથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. આ પ્રકારનું સન્માન હાંસલ કરનાર આશા ખેમકા બીજા ભારતીય મહિલા છે. આ પહેલાં ધારનાં મહારાણી લક્ષ્મીદેવીને ૧૯૩૧માં આ સન્માન પ્રાપ્ત થયું હતું.

આશા ખેમકા ‘ધી ઈન્સ્પાયર એન્ડ એચિવ ફાઉન્ડેશન’નામનું ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ પણ ચલાવે છે. આ ફાઉન્ડેશનનો હેતુ ૧૬થી ૨૪ વર્ષની વયનાં યુવક-યુવતીઓને શિક્ષણ અને રોજગારીમાં મદદ કરવાનો છે.

તે પછી તાજેતરમાં જ આશા ખેમકાને ‘એશિયન બિઝનેસ વુમન ઓફ ધી ઈયર’ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.

તેઓ કહે છે : ‘બ્રિટનમાં મને આગળ વધવાની અને કાંઈ કરી બતાવવાની તક મળી તેથી હું ખુશ છું. પરંતુ હું મારા મૂળને ભૂલી નથી. હું બિહારની છું તે વાતનો મને ગર્વ છે.’

નોબેલ વિજેતાની નોબેલ કાર્યનિષ્ઠા
મેં ૨૦૧૮માં ઈન્ટરનેટ પર વિકિપીડિયામાં મૂકવા માટે એક મહિલા ભૌતિકવિજ્ઞાનીનો પ્રોફાઈલ મોકલવામાં આવ્યો. એ વખતે વિકિપીડિયાના એડિટરે કહેલું કે આ પ્રોફાઈલ એવો નથી કે જેના વિશે સ્વતંત્ર પેજ બનાવી શકાય. જો કે ચાર મહિના બાદ ઓક્ટોબરમાં એ કેનેડિયન ભૌતિકવિજ્ઞાની ડોના થિયો સ્ટ્રિકલેન્ડ વિશેનું એક આખું પેજ વિકિપીડિયામાં હતું. કારણ એ કે બે ઓક્ટોબરે ડોના તથા ..... વધુ માહિતી માટે આ link પર click કરો. 

જનરલ મોટર્સના CFO દિવ્યા સૂર્યદેવરા
જાગતિક ઓટોમોબાઈલ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં પરંપરાગત રીતે પુરુષોનું વર્ચસ્વ રહ્યું છે, પરંતુ મૂળ ચેન્નાઈનાં મહિલા દિવ્યા સૂર્યદેવરાની નિમણૂક અમેરિકાની જનરલ મોટર્સ કંપનીના ચીફ ફાઈનાન્સિયલ ઓફિસર તરીકે કરવામાં આવી છે. આ પદ પર નિયુક્ત થનાર એ પહેલા ભારતીય મહિલા છે. વધુ માહિતી માટે આ link પર click કરો. 

Join Our Telegram Channel For Latest Updates

GK in GUJARATI

Tuesday, 12 February 2019

દેશની સૌથી સુપરફાસ્ટ અને એન્જિનવિહોણી ટ્રેનને મળ્યું નવું નામ

સંપૂર્ણ સ્વદેશી હાઈસ્પીડ ટ્રેન-18 હવે તમને પોતાની ઝડપનો અનુભવ કરાવવા તૈયાર થઈ ગઈ છે. આ ટ્રેન પોતાનો પહેલો પ્રવાસ દિલ્હીથી વારાણસી વચ્ચે કરશે. તો જો આગામી દિવસોમાં તમારે દિલ્હીથી વારાણસી જવું હોય તો સ્વદેશી સુપરફાસ્ટ ટ્રેનનો અલગ જ આનંદ ઉઠાવવો જોઈએ. હાં, પરંતુ એ ધ્યાન રાખજો કે હવે આ ટ્રેનનુ નામ ટ્રેન-18 નથી. હાલમાં જ રેલ મંત્રી પિયૂષ ગોયલે આ અંગે જાણકારી આપતા જણાવ્યું હતું આ હાઈસ્પીડ ટ્રેન સંપૂર્ણ રીતે સ્વદેશી છે જેથી તેનું નામ ‘વંદે ભારત એક્સપ્રેસ’ રાખવામાં આવ્યું છે. 

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ભારતની પ્રથમ એન્જિનરહિત ટ્રેન વંદે ભારત એક્સપ્રેસને 15મી ફેબ્રુઆરીના દિવસે લીલીઝંડી આપનાર છે.

ચેન્નઈની ઇન્ટીગ્રલ કોચ ફેક્ટરીમાં ૧૦૦ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે આ ટ્રેનને તૈયાર કરવામાં આવી છે. માનવામાં આવી રહ્યું છે કે, આ ટ્રેન જૂની શતાબ્દી ટ્રેનોની જગ્યા લેશે. સાથે સાથે આ ટ્રેનમાં એન્જિન નહિ હોય, પરંતુ કોચમાં જ એન્જિનનો ભાગ હશે. આ ટ્રેન ૧૮ મહિનામાં બનાવવામાં આવી હતી. 

૧૬ કોચની આ ટ્રેનને એરો ડાયનેમિકના હિસાબી ડીઝાઇન કરાઇ છે. ટ્રેનમાં કોચની મોટી બારીઓ છે. તેના દરવાજા ઓટોમેટિક છે. દરેક કોચની નીચે મોટર લગાડવામાં આવી છે જે ટ્રેનને ચલાવે છે. 

ટ્રેનના બંને છેડે ડ્રાઇવર કેબિન હોવાથી તેને વાંરવાર શંટિંગની જરૂર નહીં પડે. ટ્રેનમાં માત્ર સિટિંગ વ્યવસ્થા (ચેરકાર) જ છે. ખુરશીઓ ખાસ પ્રકારની બનાવવામાં આવી છે; જેને ટ્રેન જે દિશામાં જતી હોય તે તરફ ખુરશીને વાળી શકાય છે. લાઇટિંગ વ્યવસ્થા એલઇડીની છે. 

આ ટ્રેનમાં સેફ્ટીનો પણ ખાસ સુવિધાઓ ઉભી કરવામાં આવી છે. આ કારણે કોઈ પણ દુર્ઘટનાની સ્થિતિમાં એક કોચ બીજામાં ઘૂસશે નહિ. સાથે સાથે આ ટ્રેનમાં આધુનિક ફાયર સિસ્ટમ પણ લગાવવામાં આવી છે.

Monday, 11 February 2019

10 Year Challenge : એક ગેમ કે ખતરો? શું ફેસબુકનો મોટો પ્લાન છે?

સોશિયલ મીડિયામાં હાલ 10 Year Challengeનો ટ્રેન્ડ શરૂ થયો છે ત્યારે લોકો પોતાનો 10 વર્ષ જૂનો અને હાલનો ફોટો પોસ્ટ કરે છે. જેમાં 10 વર્ષમાં પોતે કેટલા બદલાયા તે દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. 10 Year Challenge હેશટેગ પર અત્યાર સુધીમાં 50 લાખથી વધુ પોસ્ટ થઈ ચુકી છે. અનેક સેલેબ્રેટીઓએ પણ આ ચેલેન્જ માટે ફોટોઝ પોસ્ટ કર્યા છે પરંતુ એક અહેવાલ પ્રમાણે 10 Year Challenge ખતરારૂપ બની શકે છે. 
 

એવી શંકા છે કે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માટે ડેટાનો ઉપયોગ કરવામાં આવી શકે છે. ફેસ રેકોગ્નિઝમ સિસ્ટમને મજબુત બનાવવા માટે આ ચેલેન્જના હેશટેગના ડેટાનો ઉપયોગ કરવામાં આવી શકે છે.

તો આ મામલે તર્ક આપતા ઘણા લોકો કહે છે કે, ફેસબૂક પાસે પહેલેથી જે આ ફોટોઝ હતા તો ચેલેન્જ વગર પણ તે ડેટા મેળવી શકતું હતુ. તેના જવાબમાં અહેવાલમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે, 10 વર્ષ પહેલા પોસ્ટ કરેલો જે તે સમયનો જ છે કે તે પહેલાનો છે તે જાણી શકાતુ ન હતું પરંતુ લોકો સામેથી 10 વર્ષ પહેલાનો અને અત્યારનો ફોટો પોસ્ટ કરે છે; જેથી 10 વર્ષમાં વ્યક્તિના ચેહરામાં કેટલું પરિવર્તન થયું તે જાણીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સને મજબૂત કરી શકાય છે.


આ 'પ્રાઉડ અમેરિકન' છે ભારતની ભાણી

હિંદુ તુલસી ગેબાર્ડના પગલે ભારતીય માતા અને જમૈકન પિતાની પુત્રી તથા કેલિફોર્નિયાની સેનેટર કમલા હેરિસે પણ અમેરિકાના પ્રમુખપદ માટે ઉમેદવારીની જાહેરાત કરી છે.

આવતા વર્ષે યોજાનારી અમેરિકાનાં પ્રમુખપદની ચૂંટણી માટે ડેમોક્રેટિક પક્ષમાં એક પછી એક મહિલા ઉમેદવારો ઊમટી રહી છે. હિંદુ તુલસી ગેબાર્ડની પ્રમુખપદની હોડમાં ઝંપલાવવાની જાહેરાતના પગલે જ ભારતીય માતા અને જમૈકન પિતાની પુત્રી તથા કેલિફોર્નિયાની સેનેટર કમલા હેરિસે પણ અમેરિકાના પ્રમુખપદ માટે ઉમેદવારીની જાહેરાત કરી છે. આ ઉપરાંત, અન્ય બે ઈચ્છુક મહિલાને ગણો તો ચાર ચોટલા ભેગા થઈ ગયા છે.


જો કે આ બધામાં કમલા હેરિસ ડેમોક્રેટિક પક્ષની સૌથી પ્રબળ દાવેદાર ગણાય છે. બરાક ઓબામાની સાથે સરખાવવામાં આવતી કમલા લોકશાહી અને માનવ અધિકારોની પ્રખર સમર્થક છે. ડાબેરી ઝોક ધરાવતી કમલા નવી પેઢીની પ્રતિનિધિ છે. વોશિંગ્ટનની હાવર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી લોની ડીગ્રી લીધી છે. ૨૦૧૦ અને ૨૦૧૪માં એ કેલિફોર્નિયાના એટર્ની જનરલના પદે ચૂંટાઈ હતી. ૨૦૧૭થી શરૂ થયેલી સેનેટર તરીકેની એની પ્રથમ ટર્મમાં એણે કામગાર અને મધ્યમ વર્ગ માટે ટેક્સના દર ઘટાડ્યા, જયારે શ્રીમંત તેમજ કોર્પોરેટ્સ માટે વધાર્યા છે.

પ્રમુખપદની હોડમાં ઝુકાવવાના પોતાના નિર્ણયની જાહેરાત કરતા વિડિયોમાં એણે સત્ય, શિષ્ટાચાર, સમાનતા, સ્વતંત્રતા અને લોકશાહી જેવાં મૂલ્યોની રક્ષા માટે જનતાને અવાજ બુલંદ કરવાની હાકલ કરી છે. આ મૂલ્યોને બચાવવા માટે જ કમલાએ પ્રમુખપદની હોડમાં ઝુકાવ્યું છે. ચોપન વર્ષની તેજ-તર્રાર, કડક અને સમર્પિત કમલા યુવાઓમાં એક્સલન્ટ આલ્ફા લેડી તરીકે પ્રિય છે. કમલાના પ્રચારની જવાબદારી એની બહેન માયાએ સાંભળી છે, જે અગાઉ હિલેરી ક્લિન્ટનની પ્રચાર ઇન્ચાર્જ હતી. કમલાનાં માતા દક્ષિણ ભારતીય હતા. મોસાળ ચેન્નઈમાં માણેલી મોજ કમલા આજે પણ પ્રેમથી વાગોળે છે. જો કમલા અમેરિકાની પ્રમુખ બનશે તો આ પ્રાઉડ અમેરિકન એવી ભારતની ભાણી માટે ભારતીયો પણ ગર્વ કરશે.

Saturday, 9 February 2019

કરંટ અફેર્સ ફ્રેબુઆરી - ૨૦૧૯ (૨)

( ૧ ) કેન્દ્રીય સાંખ્યિકી કાર્યાલય (CSO) દ્વારા પ્રકાશિત નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૭-૧૮ માટે GDPનો સંશોધિત વૃદ્ધિ દર છે?
A. ૬.૭૦%
B. ૬.૯૦%
C. ૭.૧૦%
D. ૭.૨૦%
જવાબ : ૭.૨૦%

( ૨ ) ભારતીય ક્રિકેટ ખેલાડી મિતાલી રાજે ૨૦૦ વન ડે રમવાવાળી વિશ્વની પહેલી મહિલા ક્રિકેટર બનવાનું ગૌરવ હાંસલ કર્યું છે. તેઓ પોતાનું ૨૦૦મું વન ડે કઈ ટીમની વિરુદ્ધમાં રમ્યું?
A. શ્રીલંકા
B. ઇંગ્લેન્ડ
C. ન્યુઝીલેન્ડ
D. ઓસ્ટ્રેલિયા
જવાબ : ન્યુઝીલેન્ડ

( ૩ ) UAE એ નીચેનામાંથી કયા દેશની સાથે સંયુક્ત ડિજિટલ કરન્સી 'અંબેર' લોન્ચ કર્યું છે?
A. સાઉદી અરબ
B. ઈરાન
C. તુર્કી
D. કતર
જવાબ : સાઉદી અરબ 

( ૪ ) પ્રતિવર્ષ જાન્યુઆરી માસનાં અંતિમ રવિવારનાં કયો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસનાં રૂપમાં મનાવવામાં આવે છે?
A. વિશ્વ વૃદ્ધા દિવસ
B. વિશ્વ જલ સંરક્ષણ દિવસ
C. વિશ્વ કુષ્ઠ ઉન્મૂલન દિવસ
D. આંતરરાષ્ટ્રીય શરણાર્થી માનવાધિકાર દિવસ
જવાબ : વિશ્વ કુષ્ઠ ઉન્મૂલન દિવસ 

( ૫ ) તાજેતરમાં પ્રકાશિત બ્લૂમબર્ગ ઇનોવેશન ઇન્ડેક્સ ૨૦૧૯માં ભારત પહેલી વાર શામેલ થયું છે. આ સૂચકાંકમાં ભારતની રેન્કિંગ_____
A. ૫૧
B. ૫૪
C. ૫૮
D. ૭૨
જવાબ : ૫૪

( ૬ ) ICC એ T-૨૦ ક્રિકેટ વિશ્વકપ-૨૦૨૦ કાર્યક્રમની ઘોષણા કરી દીધી છે. આ વિશ્વકપ ક્યાં રમવામાં આવશે?
A. ઓસ્ટ્રેલિયા
B. શ્રીલંકા
C. ભારત
D. ન્યૂઝીલેન્ડ
જવાબ : ઓસ્ટ્રેલિયા 

( ૭ ) લેહ અને લદાખ ક્ષેત્રમાં પહેલી વાર કેન્દ્રીય વિશ્વવિદ્યાલયનું નામ જણાવો.
A. દ્રાસ વિશ્વવિદ્યાલય
B. લદાખ વિશ્વવિદ્યાલય
C. કારગિલ વિશ્વવિદ્યાલય
D. લેહ વિશ્વવિદ્યાલય
જવાબ : લદાખ વિશ્વવિદ્યાલય

( ૮ ) અમેરિકી સરકારે ૨ ફ્રેબ્રુઆરી ૨૦૧૯નાં રૂસની સાથે કરવામાં આવેલ નીચેનામાંથી કઈ સંધિથી બહાર થવાનું એલાન કર્યું છે?
A. ઈન્ટરમિડિયેટ-રેંજ ન્યૂક્લિયર ફોર્સેસ ટ્રિટી
B. સ્ટ્રેટજીક આર્મ્સ રિડક્શન્સ ટ્રિટી
C. સ્ટ્રેટજીક ઓફ્ફેંસિવ રિડક્શન્સ ટ્રિટી
D. આ દેશ સાથે કરવામાં આવેલ તમામ સંધિ
જવાબ : ઈન્ટરમિડિયેટ-રેંજ ન્યૂક્લિયર ફોર્સેસ ટ્રિટી

( ૯ ) કયું ભારતીય રાજ્ય આવશ્યક દવાઓ અને ચિકિત્સા ઉપકરણોની કિંમતો સંબંધીનાં ઉલ્લંઘન પર નજર રાખવા માટે PMRU સ્થાપિત કરવાવાળું પહેલું રાજ્ય બની ગયું છે?
A. તમિલનાડુ
B. આંધ્રપ્રદેશ
C. બિહાર
D. કેરલ
જવાબ : કેરલ

( ૧૦ ) PMSYM અંતર્ગત, અસંગઠિત ક્ષેત્રનાં શ્રમિકોને ૬૦ વર્ષની ઉંમર પ્રાપ્ત કર્યા બાદ કેટલું પેન્શન મળશે?
A. દર મહિને રૂ. ૨૦૦૦
B. દર મહિને રૂ. ૩૦૦૦
C. દર મહિને રૂ. ૯૦૦૦
D. દર મહિને રૂ. ૧૦,૦૦૦
જવાબ : દર મહિને રૂ. ૩૦૦૦

રૂપાળા અને નટખટ પક્ષીઓ : નવરંગો અને ચાતક

નવરંગો અને ચાતક…આ અત્યંત રૂપાળા નટખટ પક્ષીઓ ગીર જંગલની શાન છે. આ બંન્ને વર્ષાઋતુના પક્ષીઓ ‘માઈગ્રેટરી બર્ડ’ એટલે કે મહેમાન પક્ષીઓ છે. લગભગ મે મહિનાના અંતમાં આ બંને જાતના પક્ષીઓ છેક દક્ષિણ આફ્રિકાના જંગલોમાંથી પોતાના બચ્ચાને ઉછેરવા ભારતના ગીર જંગલ સુધી આવે છે.

વર્ષાઋતુના ચાર માસ દરમિયાન તાજા ઉગેલા ફુલ-છોડ-ઘાસ પર ઉડતા નાજુક જીવોના પૌષ્ટિક ખોરાકના આધારે તેના બચ્ચાઓના પેટ ભરતા આ પક્ષીઓ લગભગ દિવાળીના સમયગાળામાં ફરીથી પોતાના વતન દક્ષિણ આફ્રિકાના જંગલમાં પ્રયાણ કરે છે. એમ કહેવાય છે કે ગીર જંગલમાં નવરંગ-ચાતક દેખાય એટલે કે વર્ષાઋતુનું આગમન થઈ જાય. દક્ષિણ આફ્રિકાના વિશાળ જંગલ વિસ્તારના આ બંને પક્ષીઓ હજારો કિ.મી. સફર ખેડીને ભારતમાં ઈંડા મુકી બચ્ચાને જન્મ આપવા ગીર જંગલમાં આવે છે. 


વર્ષોથી યાયાવર પક્ષીઓ પર નજર રાખતા પક્ષીવિદો સાથેની ચર્ચામાં મેળવેલી વિગતો મુજબ 'ચાતક' વિશે તો ખુબ જ લોકમાન્યતા છે. ચાતક ફક્ત વર્ષાઋતુમાં જ વરસાદનું જળ પીએ છે. આ પક્ષીઓ ઉપરનો રંગ કાળો અને છાતીનો ભાગ સફેદ હોય છે. આ પક્ષીના નર ઘાટા કાળા રંગના અને માદા આછો કાળો સ્લેટી રંગ ધરાવે છે.

જંગલમાં જ રહેતા માલધારીઓ અને વન્ય કર્મચારીઓમાં એવી વાત પ્રચલિત છે કે ચાતક સ્થાનિક પક્ષી લેલાડા સાથે જ હોય તેમ તેના માળામાં ઈંડા મુકી તેનો ઉછેર લેલાડા પાસે કરાવે છે પરંતુ અભ્યાસ પરથી એ બાબત જાણવા મળી છે કે ચાતક પક્ષી બોરડી, બાવળ, ખીજડો જેવા કાટાળા વૃક્ષોમાં માળો બાંધે છે જેથી તેના ઈંડા-બચ્ચાને કાટાનું કુદરતી રક્ષણ મળી રહે. માદા ૩ થી ૪ ઈંડા મુક્યા પછી નર-માદા સાથે મળી ઈંડાને સેવે છે. પી…ઈ…પી…ઈ જેવો મીઠો મધુર અવાજ કાઢી માદાને રીઝવતા નરનો આ અવાજ જાણે કે કોઈ ગાયકીનો સુર હોય તેમ સાંભળવો ગમે તેવો હોય છે.

'ચાતક' ની ગાયકી અને 'નવરંગ'નો રંગ ગીરની શાન છે. પક્ષીવિદો અનુસાર નવરંગ શરીરમાં રૂપાળા લાગતા બ્લુ-કાળો-પીળો-લાલ-સફેદ-વાદળી રંગોથી શોભતુ આ પક્ષી સાચે જ ગીર જંગલની અનેરી ઓળખાણ છે. ગીર ઉપરાંત સૌરાષ્ટ્રના આછા જંગલોમાં દેખાતુ ચોમાસાનું આ મહેમાન પક્ષી પણ એ માસના અંતભાગમાં દેખાય એટલે સમજવું કે ચોમાસુ નજીકમાં જ છે.

નવરંગ પક્ષીની એક ખુબ જાણીતી ખાસ વાત એ છે કે પહેલા નર પક્ષીઓ ગીર જંગલમાં ખુબ દેખાય છે અને પછી સલામત આશ્રયસ્થાન મળતા માદા નવરંગ પક્ષીઓ આવે છે. નર-માદા જોડી બનાવે પછી એક કિલોમીટર જેવા વિસ્તારમાં વર્તુળાકાર ત્રિજ્યામાં નવરંગના સંખ્યામાં મેઘ માળાની કોલોની ગીર જંગલમાં ખુબ જોવા મળે છે. નર-માદા નવરંગની પ્રણયઋતુ ચોમાસામાં સીટી જેવા ઉંચા અવાજે માદાને આકર્ષતા નરને બોલતો જોવો એ પણ એક મસ્તી છે.

સંવનનકાળ પછી માળામાં મુકેલા ર થી ૩ ઈંડાને નર-માદા સાથે મળીને ઉછેરે-રક્ષણ કરે છે. બચ્ચાઓ પુર્ણ કદના થાય પછી નવરંગ પરત વતન એશિયાઈ દેશો, ભારતીય ઉપખંડના ગાઢ જંગલોમાં જતુ રહે છે. વડલા, પીપળી, ઉંબરો જેવા ફળાઉ-પોચા ફળવાળા વૃક્ષોના કિટક-જંતુઓ આ પક્ષીનો મુખ્ય ખોરાક છે. આ પક્ષીના માળાઓ ગીરના મીંઢોળ-મભિન જેવા વૃક્ષોમાં વધુ જોવા મળ્યા છે.

Friday, 8 February 2019

કરંટ અફેર્સ ફ્રેબુઆરી - ૨૦૧૯ (૧)


( ૧ ) ટ્રાન્સપેરેન્સી ઈન્ટરનેશનલ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવેલ 'વૈશ્વિક ભ્રષ્ટાચાર ધારણા સૂચકાંક'માં ભારતનું સ્થાન કયું?

A. ૮૭
B. ૭૮
C. ૬૫
D. ૫૬
જવાબ : ૭૮

( ૨ ) કઈ IIT ટીમે નદીની પ્રવાહથી વીજળી બનાવવાવાળા ડિવાઈસને ટેસ્ટ કર્યું?
A. IIT - રૂડકી
B. IIT - દિલ્લી
C. IIT - મદ્રાસ
D. IIT - કાનપુર
જવાબ : IIT - રૂડકી

( ૩ ) રાષ્ટ્રીય નમક સત્યાગ્રહ સ્મારક અને સંગ્રહાલયનું હાલમાં જ કયા રાજ્યમાં ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું?
A. પશ્ચિમ બંગાળ
B. તમિલનાડુ
C. ગુજરાત
D. ઓડિશા
જવાબ : ગુજરાત

( ૪ ) ગાંધીજીનો પ્રસિદ્ધ દાંડીકુચ નીચેના રાષ્ટ્ર આંદોલનમાંથી કોનો હિસ્સો હતો?
A. અસહયોગ આંદોલન
B. સવિનય કાનૂન ભંગ
C. રોલેટ સત્યાગ્રહ
D. ચંપારણ સત્યાગ્રહ
જવાબ : સવિનય કાનૂન ભંગ

( ૫ ) નીચેનામાંથી કયા આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠને 'ધ ફ્યુચર ઓફ રેલ' રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો છે?
A. આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી
B. વિશ્વ આર્થિક મંચ
C. વિશ્વ બેંક
D. આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રા કોષ
જવાબ : આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી

( ૬ ) હાજીપુરથી ત્રિવેણી ઘાટ વિકાસ પરિયોજના માટે ૩૦૦ કિલોમીટર લાંબો નદી માર્ગ નીચેનામાંથી કયા રાજ્યમાં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો?
A. તમિલનાડુ
B. આંધ્રપ્રદેશ
C. ઓડિશા
D. બિહાર
જવાબ : બિહાર

( ૭ ) જાન્યુઆરીમાં સ્વદેશ દર્શન પરિયોજના અંતર્ગત પહેલી પરિયોજના નીચેનામાંથી કયા રાજ્યમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી?
A. સિક્કિમ
B. ઉત્તરપ્રદેશ
C. હિમાચલ પ્રદેશ
D. ગુજરાત
જવાબ : સિક્કિમ

( ૮ ) ન્યુયોર્ક ટાઈમ્સ ટ્રેવલ શો ૨૦૧૯માં કયા દેશે 'બેસ્ટ ઈન શો' માટે ઉત્કૃષ્ટતાનો પુરસ્કાર જીત્યો છે?
A. યુ.એસ.એ.
B. ફિનલેન્ડ
C. ભારત
D. ચીન
જવાબ : ભારત

( ૯ ) નીચેનામાંથી કઈ રાજ્ય સરકારે ૨૯ જાન્યુઆરી ૨૦૧૯નાં શિશુઓનાં મૃત્યુને રોકવા માટે એક વિશેષ યોજના શરૂ કરી છે?
A. મધ્યપ્રદેશ
B. મહારાષ્ટ્ર
C. ઉત્તરપ્રદેશ
D. બિહાર
જવાબ : મહારાષ્ટ્ર

( ૧૦ ) પદ્મશ્રી'થી સમ્માનિત થનાર પહેલાં ભારતીય ટ્રાન્સજેન્ડરનું નામ આપો.
A. નર્તકી નટરાજ
B. આર. વી. રમાની
C. એસ. પી. કુલા
D. સુરેશની મલ્લિકા
જવાબ : નર્તકી નટરાજ

Wednesday, 6 February 2019

દુનિયાના ૪૦ લોકો પાસે જ છે ગોલ્ડન બ્લડ

કોઈ બ્લડ ગ્રુપ અંગે પૂછે એટલે આપણે તરત જવાબ આપી દઈએ કે ચાર હોય છે. તમે A, B, O અને AB નામના બ્લડ ગ્રુપ સાંભળ્યું હશે. પરંતુ શું તમને ખબર છે એક બ્લડ ગ્રુપ એવું પણ છે જે દુનિયામાં માત્ર ૪૦ લોકો પાસે જ હોય છે. 


આ બ્લડ ગ્રુપનું નામ RH Null છે, જેને ગોલ્ડન બ્લડના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. ડોકટરો દ્વારા આ બ્લડ ગ્રુપને દુનિયાનું સૌથી રેર બ્લડ ગ્રુપ માનવામાં આવે છે. આ બ્લડ ટાઈપની શોધ ૫૬ વર્ષ પહેલાં ૧૯૬૧માં થઈ હતી. જો કે આ પહેલાં પણ ૧૯૩૭ અને ૧૯૪૦માં આ બ્લડગ્રુપ અંગે દાવા કરવામાં આવ્યા હતા. 
આ બ્લડ કેટલું રેર છે. તેનો અંદાજ એ પરથી આવશે કે ૧૦ લાખ લોકો પૈકી માત્ર ૪ લોકોમાં જ આ બ્લડ ગ્રુપ મળી આવે છે. RH Null નામનું આ બ્લડ ગ્રુપ ધરાવનાર વ્યક્તિનું જીવન તો સામાન્ય હોય છે, પરંતુ તેમને સાચવીને રહેવું પડે છે; કારણ કે તેઓને સરળતાથી આ બ્લડ ધરાવનાર લોકો મળી શકતા નથી.

Tuesday, 5 February 2019

જાણો બારકોડ કઈ રીતે કામ કરે છે

સામાન્ય રીતે તમે શોપિંગ કરતાં દરમિયાન જોયું હશે કે પ્રોડક્ટ જોઇ હશે કે પ્રોડક્ટમાં એક બાદ એક કાળી લાઇનો બનેલી હોય છે. દુકાનદાર જ્યારે એક સ્કેનર એની પર લઇ જાય છે, તો પ્રોડક્ટનું નામ અને એની કિંમત એની જાતે જ કોમ્પ્યૂટરમાં જોવા મળે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ બારકોડ શું હોય છે અને આ કેવી રીતે કામ કરે છે.

બારકોડ એ પ્રોડક્ટ પર આંકડા અથવા સૂચનાને લખવાની એક રીત હોય છે. આ સીધી લાઇનોમાં એ પ્રોડક્ટ માટે પૂરી જાણકારી આપેલી હોય છે. જેમ કે એની કિંમત, પ્રમાણ, કયા દેશમાં બનેલું છે, કઇ કંપનીએ બનાવ્યું છે, ક્યારે બનાવી વગેરે. એની સાથે જ બારકોડની મદદથી કંપનીઓ અને સ્ટોરો માટે પણ જાણી શકાય છે.

હવે તો સ્માર્ટફોન માટે બારકોડ રીડર પણ એપ દ્વારા ઉપલબ્ધ છે, જેનાથી આ બધી જાણકારી પોતે જ મેળવી શકો છો. ચલો તો જાણીએ બારકોડમાં કઇ લાઇનમાં શું જાણકારી હોય છે.

બારકોડને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે. એમાંથી એક છે લીનિયર બારકોડ અથવા 1 ડાયમેન્શનલ (1D) બારકોડ. તો બીજા ટૂ ડાયમેન્શનલ બારકોડ અથવા 2 ડાયમેન્શનલ (2D) બારકોડ હોય છે. 1D બારકોડનો પ્રયોગ સાબુ, પેન અને મોબાઇલ વગેરેમાં કરવામાં આવે છે જ્યારે 2D બારકોડને તમે PAYTM APPમાં જોયો હશે.

2D બારકોડમાં 1Dની સરખામણીમાં વધારે ડેટા એટલે કે જાણકારી દાખલ હોય છે. જો 2D બારકોડમાં કઇ કપાઇ જાય છે તો પણ સ્કેનર એને રીડ કરી લે છે. જ્યારે 1Dમાં આવું થઇ શકતું નથી. તમે જાણતા જ હશો કે કોમ્પ્યૂટર લેવલ 0 અને 1 ની ભાષાને જ સમજે છે. એટલા માટે બારકોડને 95 ખાનામાં માઊ 0 અને 1 ના રૂપમાં વહેંચવામાં આવે છે. આ નંબરોના આધાર પર પ્રોડક્ટની પૂરી જાણકારી દાખલ હોય છે.

Join Our Telegram Channel For Latest Updates 

ગુજરાતની ભવાઈઓ

સાંપ્રતકાળમાં મનોરંજન માણવા જે મહત્વ નાટકોનું છે તે મહત્વ પહેલા ભવાઈનું હતું. ભવાઈનો ઉદભવ નાટકનાં અસ્તિત્વ પહેલાં થયો હતો. ભવાઈનાં ખેલો દેવીપૂજા સાથે સંકળાયેલા હતા. ભવાઈ એ નાટકની જેમ સળંગસૂત્ર કથાનક તરીકે રજૂ થતી ન હતી. આ ખેલો 'વેશ'નાં નામે ઓળખાતાં.


૧૪મી સદીમાં થઈ ગયેલા અસાઈત ઠાકર નામના ઔદિચ્ય બ્રાહ્મણે આવા અનેક વેશો લખ્યા. ગણપતિનો વેશ, બ્રાહ્મણનો, તરકડીયાનો, ઝંડા ઝૂલણનો, કજોડાનો, અડવાનો, વાણિયાનો, રાધાકૃષ્ણનો, છેલ બટાઉ મોહનારાણીનો, દરજીનો, વોરાનો વગેરે તેમના અત્યંત લોકપ્રિય વેશો હતાં.

ભવાઈમાં સંગીત અને નૃત્યનો સમન્વય હોય છે અને તેમાં વપરાતી 'તા થૈયા થૈયા થૈ'ની ગૂંજ અતિ લોકપ્રિય છે. ભવાઈમાં કથ્થક નૃત્યની ચેષ્ટા હોય છે. ભવાઈના ઠેકા, તેની વર્તુળાકાર ગતિ ક્રિયા, પગથી આંટીવળી ચાલ, માત્રામેળ છંદોની રમઝટ, સૂત્રધાર રંગલાની બાની વગેરે ભવાઈને આકર્ષક બનાવે છે.

આ ભવાઈઓ નવરાત્રિનાં દિવસોમાં ગામડાનાં ચોકમાં ગરબી માંડીને ખૂલ્લામાં ભજવતી. ન કોઈ રંગમંચ, ન કોઈ પ્રકાશ આયોજન, ન કોઈ ફર્નિચર, વાદ્યોમાં દેશી ભૂંગળ, તબલાં, પખવાજ ને કાંસા જોડી વપરાતા.

ભવાઈનો વેશ ભજવનારને ભવૈયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. એમનું બીજું જ્ઞાતિ નામ તરગાળા પણ હતું તેમજ આમાં સ્ત્રીનું પાત્ર પણ પુરુષો જ ભજવતાં.

Monday, 4 February 2019

જગતનાં સૌથી જૂના ચલણની નવા-જૂની

૧૬મી સદીમાં દિલ્હીની ગાદી પર આવેલા શેરશાહ સૂરી નામના ઈરાની બાદશાહનું ભારતનાં ઈતિહાસમાં પ્રદાન શું? મોગલોની જેમ તેઓ સંખ્યાબંધ કિલ્લાઓ કે મહેલો બાંધ્યા ન હતા કે નહોતું વધાર્યું મરાઠાઓની જેમ સામ્રાજ્ય. તેમની પાસે અંગ્રેજોની જેમ આધુનિક રાજ્યતંત્ર દાખલ કરવાનો સમય જ ક્યાં હતો કારણ કે તેમની શહેનશાહી તો માંડ પાંચ વર્ષ જેટલી ચાલી.
પરંતુ સૂરીએ જે પોતાનાં શાસનકાળમાં મહત્વનું કાર્ય કર્યું હોય તો એ હતું આજનો રૂપિયો ચલણમાં દાખલ કરવાનું.

૧૫૪૦માં સત્તા પર આવ્યાનાં બે વર્ષ પછી તેણે મોગલકાળનાં બધા સિક્કાઓ ભઠ્ઠીમાં ઓગાળી નાખ્યા અને ૧૧.૬૫ ગ્રામ શુદ્ધ ચાંદીનો નવો સિક્કો તૈયાર કરાવ્યો. ચાંદીનું એક નામ રૂપ હોવાથી શરૂઆતી નામ પડ્યું 'રૂપૈયા' અને બાદમાં 'રૂપિયા' થયું. બસ ત્યારથી ચાલ્યો આવતો રૂપિયો આજે જગતનું સૌથી જૂનું ચલણ છે.

સૂરીનાં કાળમાં એક રૂપિયો = ૬૪ તાંબાનાં સિક્કા. શાસકો બદલાતાં ગયા તેમ તેમ સિક્કાની ડિઝાઈનો, વપરાતી ધાતુ, કદ વગેરેમાં ફેરફાર થયાં પરંતુ નામ તો રૂપિયો જ રહ્યું.

૧૮૩૫માં બ્રિટિશરોએ તેમના રાજા વિલિયમનાં ચહેરાવાળા સિક્કાઓ ચલણમાં મૂક્યા; પરંતુ નામ તો રૂપિયો જ રહ્યું. સમય જતાં બળવત્તર બનેલી બ્રિટિશ સરકારે બીજા વિશ્વયુદ્ધ વખતે ભારતમાં રૂપિયાને બદલે ડોલરનું ચલણ દાખલ કરવાની તૈયારીમાં હતી. એક બાજુ રાજા પંચમ જ્યોર્જ અને બીજી બાજુ સિક્કાનું મૂલ્ય દર્શાવતો આંક છપાયો હોય એવા સિક્કા પણ તૈયાર કરી લીધા હતા પરંતુ ગાંધીજીએ વિરોધનું શાસ્ત્ર ઉગામતાં અંગ્રેજોની આ ઈચ્છા પૂર્ણ થઈ શકી ન હતી.

રાજાશાહીમાં સિક્કામાં ધાતુ તરીકે સોના-ચાંદીનો પણ ઉપયોગ થતો હતો પરંતુ હવે ધાતુની પસંદગી કરતી વખતે ધાતુનું બજાર મૂલ્ય અને સિક્કાનું આંતરિક મૂલ્ય ધ્યાનમાં લેવું પડે છે. નહીં તો જો ધાતુનું બજાર મૂલ્ય વધી જશે તો સિક્કા માર્કેટમાં આવતાં પહેલા જ ગુમ થઈ જશે! ૧૯૮૮થી ભારત સ્ટેનલેસ સિક્કા બનાવે છે.

દેશમાં ચલણ ફરતું રાખવાનું કામ RBIનું છે. સિક્કા-નોટોનું વિતરણ કરવાનું કામ RBIની ૧૯ બ્રાંચ કરે છે અને વિવિધ બેન્કોની શાખાઓમાં તેમની તિજોરીની સંખ્યા છે ૪,૪૨૮. એક રૂપિયા સિવાયની ચલણી નોટો બહાર પાડવાનું કામ RBIનું છે.
ભારત સરકારે સિક્કાઓ બનાવવા માટે મુંબઈ, કોલકત્તા, હૈદરાબાદ અને નોઈડામાં ટંકશાળાઓ સ્થાપી છે. જો સિક્કા પર ડાયમંડ આકારનું ટપકું હોય તો એ મુંબઈ, સ્ટાર દોરેલ હોય તો હૈદરાબાદ, ટપકું હોય તો નોઈડામાં અને કોઈ જ નિશાની ન હોય તો આ સિક્કો કોલકત્તામાં બન્યો છે એવું સમજી લેવાનું.

જ્યારે જરૂર પડી છે ત્યારે ભારતે કેનેડા, બ્રિટન, કોરિયા પાસે તૈયાર કરાવ્યા છે. કેટલાક સિક્કા તો મોટરકાર ઉત્પાદન માટે જાણીતી હ્યુન્ડાઈ કંપનીએ પણ તૈયાર કર્યા છે. આ સિવાય આઝાદી પછી નવજાત બાળક જેવા દેશ પાકિસ્તાન પાસે પણ નોટો છાપવાની કોઈ સગવડ ન હતી. પરિણામે તેની ચલણી નોટો પણ ભારતે છાપી આપી હતી.

ચૂંટણીમાં વપરાતી અવિલોપ્ય શાહીની અજાણી વાતો

અંગ્રેજીમાં indelible ink કહેવાતી આવી શાહી આપણે ત્યાં મૈસુર પેઈન્ટ્સ એન્ડ વાર્નિશ લિમિટેડ કંપની બનાવે છે; જેમની માલિકી કર્ણાટક સરકારની છે.

શાહીની ખાસ ફોર્મુલા દિલ્હી ખાતે આવેલ નેશનલ ફિઝીકલ લેબોરેટરીએ તૈયાર કરી છે. ફોર્મ્યુલા ખાનગી છે, આમ છતાંય તેમાં વપરાતો મુખ્ય એટલે કે 23% પદાર્થ સિલ્વર નાઈટ્રેટ હોવાનું જાણીતું છે.

1937માં સ્થપાયેલી કંપનીનો મૂળ ધંધો તો પેઈન્ટ અને વાર્નિશ બનાવવાનો છે પણ ચૂંટણી વખતે તેના કારીગરો પૈકી લગભગ 80 જણાને અવિલોપ્ય શાહી બનાવવાના કામે લગાડી દેવાય છે. મતદાન કેન્દ્રો માટે તેઓ 5.5 મિલીલીટરની અને 7.5 મિલીલીટરની કુલ 17 લાખ નાની શીશીઓ તૈયાર કરે છે. સૌથી વધુ ખપત આંદામાન નિકોબારના પોર્ટ બ્લેરમાં થાય છે.


સિલ્વર નાઈટ્રેટ જરા મોંઘો પદાર્થ છે. માટે કેટલાક વર્ષ પહેલા લેબોરેટરીએ એવી ફોર્મ્યુલા તૈયાર કરી કે જેના મુજબ 23% ને બદલે 13% સિલ્વર નાઈટ્રેટ વાપરવામાં આવે તો પણ મતદારની આંગળી પર લગાવેલ શાહીનું ટપકું દિવસો સુધી નાબુદ થતું નથી.
 
આ શાહીનો ડાઘ લાંબો સમય ન ભુસવાનું કારણ એ કે શાહી ચામડીની તેમજ નખની માત્ર સપાટી પર રહેતી નથી. કેટલીક શાહી નીચલા થરમાં પણ પોચી જાય છે. સાબુનું ફીણ ત્યાં સુધી પહોંચી શકતું નથી. તેથી ઓછામાં ઓછા 20 દિવસ સુધી શાહીનો ડાઘ જળવાય છે. દિવસો વિતતા જાય અને મરેલી ચામડીની સુક્ષ્મ ફોતરીઓ ખરતી જાય તેમ શાહી પણ તેમના ભેગી ખર્યા કરે છે. શાહીના ટપકાવાળો નખ પણ ક્રમશ આગળ વધીને ટેરવા સુધી પહોંચે એટલે નખનો આ ભાગ પણ નેઈલ કટર વડે દુર થાય એટલે ડાઘ કાયમ માટે દુર થાય છે.

કેવી હશે સોનાની ભગવદ્ ગીતા?

ઈસ્કોન સંસ્થા દ્વારા દુનિયાની સૌથી મોટી 800 કિલોગ્રામની ભગવદ્ ગીતા તૈયાર કરવામાં આવી છે. 800 કિલોની આ ભગવદ્ ગીતાના એક પાનાને પલટાવવા માટે ત્રણથી ચાર વ્યક્તિની જરૂર પડે છે; જેમનું લોકાર્પણ દિલ્હીમાં 15મી ફેબ્રુઆરીએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી કરશે.

  1. ઈસ્કોન સંસ્થા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી આ ગીતાને છપાવવામાં અઢી વર્ષ જેટલો સમય લાગ્યો હતો. આ ગીતાને તૈયાર કરવા પાછળ દોઢ કરોડથી વધુનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે. 
  2. ઈટાલીના મિલાન શહેરથી દરિયાઈ માર્ગે આ ભગવદ્ ગીતાને મુન્દ્રા પોર્ટ ખાતે લાવવામાં આવી હતી. 20મી જાન્યુઆરીએ આ ભગવદ્ ગીતા દિલ્હીના ઈસ્કોન મંદિરમાં લાવવામાં આવી હતી. આ ભગવદ્ ગીતાને ભારત લાવતા 30 દિવસ લાગ્યા હતા. 11 નવેમ્બરે આ પુસ્તકને ઈટાલીના મિલાન શહેરમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યું હતું.
  3. આ ગીતામાં 670 પૃષ્ઠ છે, જેની લંબાઈ 12 ફૂટ અને પહોળાઈ 9 ફૂટ છે. આ ભગવદ્ ગીતાને સિન્થેટિકના મજબૂત કાગળથી તૈયાર કરવામાં આવી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, આ ગીતા પર ઘણી બધી ધાતુનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં પ્લેટિનમ, સોનું અને ચાંદી મુખ્ય છે.
  4. ઈસ્કોનના સંસ્થાપક આચાર્ય શ્રીમદ્ એ.સી. ભક્તિવેદાંત સ્વામી શ્રીલ પ્રભુપાદજીએ કહ્યું કે, ભગવદ્ ગીતાના પ્રચારને 50 વર્ષ પૂરા કર્યા તે ઉપલક્ષમાં આ ભગવદ્ ગીતા તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ પુસ્તક છપાવવા માટેનો ખર્ચ ઈસ્કોનના દરેક કેન્દ્રમાંથી એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો.
Join Our Telegram Channel For Latest Updates  

GK in GUJARATI

Google plus