Friday, 18 January 2019

રેડ વેન્ટેડ બુલબુલ

ભારતમાં બુલબુલની પ્રજાતિ અંદાજે ૧૬ જેટલી છે. બુલબુલ હાલમાં લુપ્ત થવાનાં આરે છે. આ પક્ષી ભારત, મ્યાનમાર તેમજ તિબેટનાં કેટલાક વિસ્તારમાં વસે છે. 'રેડ વેન્ટેડ' નામનું બુલબુલ આપણા દેશમાં પ્રખ્યાત છે; જેમને લોકબોલીમાં 'હડીયો' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તેમજ હિન્દીમાં 'ગુલ્દુમ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

દક્ષિણ ભારતમાં પહેલાંનાં વખતમાં આ પક્ષીને દોરીથી બાંધી એકબીજા સાથે લડાવવામાં આવતું તેમજ શરતો પણ લગાડવામાં આવતી. 


૨૦ સે.મી. ઉંચાઈ ધરાવતું આ બુલબુલ ઘેરો કથ્થઈ રંગ ધરાવે છે. માથે કાળી કલગી, પૂછડી નીચે લાલ ધાબો અને પૂંછડીનાં છેડાનાં પીછાનો સફેદ રંગ તેમની ઓળખ છે.

વડ, પીપળી અને ઉમરાનાં ટેટા એ બુલબુલનું ભાવતું ભોજન છે. ચણીબોર પણ તેમને ખૂબ ભાવે છે. આ સિવાય પાંખવાળા જીવડા પણ તેમનો પ્રિય ખોરાક છે. ક્યારેક ફૂલમાંથી તે મધુર રસ પણ પી લે છે.

રેડ વેન્ટેડને તમે જોડીમાં અથવા તો નાનકડાં ટોળામાં ફરતા જોઈ શકો છો. તેમાંય પણ તેને બગીચાઓ અને વન વિસ્તારમાં રહેવું વધુ ગમે છે. આપણી આસપાસનાં જંગલોમાં પણ આ બુલબુલ જોવા મળે છે.

આ પક્ષીને કોઈ ખાસ પ્રકારની કે વિશિષ્ટ બોલી તો નથી હોતી; પણ હા, તેઓ અલગ-અલગ પ્રકારનાં મધુર અવાજ કાઢી શકે છે. પોતાનાથી નાનકડાં પક્ષોને પણ તે શિકારીઓથી ચેતવણી આપતો અવાજ કરે છે.

આમ તો તે નાનાં વૃક્ષ પર માળો બાંધે છે. પણ કેટલીક જગ્યાએ તેના ૩૦ ફૂટ ઊંચા માળા પણ જોવા મળે છે. અંદાજે તે બેથી ત્રણ ઈંડા મૂકે છે. આ ઈંડાનો રંગ આછો ગુલાબી અને તેની ઉપર જાંબલી, કથ્થાઈ રંગનાં ટપકાં જોવા મળે છે.

No comments:

Post a Comment