Wednesday, 14 November 2018

ચીનનો અદભુત પ્રયોગ: સ્ટ્રીટ લાઈટ હટાવી કૃત્રિમ ચંદ્રથી દેશ અજવાળશે

૨૦૨૦ સુધીમાં કૃત્રિમ ચંદ્ર લોન્ચ કરવાની યોજના: શેંગડુમાં ૧૭ કરોડ ડોલર બચશે.

ચીન શહેરી વિસ્તારોમાં સ્ટ્રીટલાઈટ્સ હટાવવા અને વીજ ખર્ચ ઘટાડવા માગે છે અને એ માટે તેણે પોતાનો નવો ચંદ્ર જ બનાવી લીધો છે, જેને તે ૨૦૨૦ સુધીમાં લોન્ચ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ ‘કૃત્રિમ ચંદ્ર’ વાસ્તવમાં ચમકતા સેટેલાઈટ્સ છે.

ચાઈના ડેઈલીના અહેવાલ અનુસાર, અહીંના સિચુઆન પ્રાંતના ચેંગડુ શહેરમાં ‘ઈલ્યુમિનેશન સેટેલાઈટ્સ’ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે જે વાસ્તવિક ચંદ્ર જેવો જ પ્રકાશ આપશે. એટલું જ નહીં, આ કૃત્રિમ ચંદ્ર વાસ્તવિક ચંદ્ર કરતાં આઠ ગણો વધુ પ્રકાશ ફેંકશે.


સિચુઆનના શિચાંગ સેટેલાઈટ લોન્ચ સેન્ટર ખાતેથી પ્રથમ એવો માનવસર્જિત ‘ચંદ્ર’ લોન્ચ કરાશે. આ પ્રયાસ સફળ રહેશે તો તેના પછી ૨૦૨૨ સુધીમાં અન્ય ત્રણ ચંદ્ર લોન્ચ કરાશે એમ આ પ્રોજેક્ટ માટે જવાબદાર સંસ્થા તિયાન ફુ ન્યુ એરિયા સાયન્સ સોસાયટીના વડા વુ ચુનફેંગે જણાવ્યું હતું. તેમણે એક ઈન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું હતું, ‘આ કૃત્રિમ ચંદ્રને પ્રાયોગિક ધોરણે લોન્ચ કરાશે પણ તેના પછી વાસ્તવમાં આ સેટેલાઈટ્સ દ્વારા લોકો માટે તથા કમર્શિયલ તકો માટે વધુ લાભ આપી શકાશે.’

વાસ્તવમાં, ચંદ્રનો પોતાનો કોઈ પ્રકાશ હોતો નથી, તે માત્ર સૂર્યપ્રકાશને પરાવર્તિત કરે છે અને તેથી જ ચંદ્ર ચમકીને પ્રકાશ રેલાવતો નજરે પડતો હોય છે. ચીને આવા સેટેલાઈટ્સ બનાવ્યા છે જે સૂર્યપ્રકાશને પરાવર્તિત કરશે. આ રીતે શહેરી વિસ્તારોમાં સ્ટ્રીટલાઈટ્સને હટાવશે. જેના કારણે શેંગડુમાં વર્ષે થતા ૧૭ કરોડ ડોલરના ખર્ચને બચાવી શકાશે. આ સ્થિતિ ત્યારે શક્ય બનશે જો માનવસર્જિત ચંદ્ર દ્વારા ૫૦ સ્ક્વેર કિલોમીટર્સનો વિસ્તાર પ્રકાશિત થઈ શકશે.

તેમણે કહ્યું હતું, ‘આ રીતે મળનારા પ્રકાશથી કુદરતી આફતો વખતે બ્લેકઆઉટ જેવી સ્થિતિઓમાં બચાવ કામગીરીને આગળ ધપાવવા માટે મદદ મળી રહેશે.’ ચીન અવકાશના ક્ષેત્રે અમેરિકા અને રશિયા સાથે તગડી સ્પર્ધામાં ઉતર્યું છે. ચીનના અનેક મહત્ત્વાકાંક્ષી સ્પેસ પ્રોજેક્ટ્સ પાઈપલાઈન્સમાં છે જેમાં ચાંગ-૪ લ્યુનાર પ્રોબ પણ સામેલ છે, જેને આ વર્ષે લોન્ચ કરવાની ગણતરી છે.

જો આ પ્રોજેક્ટ સફળ થશે તો તે ચંદ્રની ડાર્ક સાઈડ પર સફર કરનાર પ્રથમ રોવર બનશે. જો કે આ રીતે કૃત્રિમ ચંદ્ર દ્વારા સૂર્યપ્રકાશને પૃથ્વી પર પરાવર્તિત કરનાર પ્રથમ દેશ નથી. ૧૯૯૦માં રશિયન વિજ્ઞાનીઓએ મહાકાય અરીસાઓનો ઉપયોગ કરીને અવકાશમાંથી પ્રકાશને પૃથ્વી પર ડાઈવર્ટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જે પ્રોજેક્ટનું નામ ઝ્નામ્યા અથવા તો બેનર રાખવામાં આવ્યું હતું.

ચેંગડુના આ કૃત્રિમ ચંદ્રના પ્રોજેક્ટની ઘોષણા ૧૦ ઓક્ટોબરે ચેંગડુમાં આયોજિત ઈનોવેશન એન્ડ એન્ટરપ્રેનોરશીપ કોન્ફરન્સમાં વુ દ્વારા કરાઈ હતી. ચેંગડુના ઈલ્યુમિનેશન સેટેલાઈટ્સ વિકસાવવામાં તિયાન ફુ ન્યુ એરિયા સાયન્સ સોસાયટી ઉપરાંત હાર્બિન ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ ટેકનોલોજી અને ચાઈના એરોસ્પેસ સાયન્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી કોર્પ. સહિતની અન્ય યુનિવર્સિટીઓ અને સંસ્થાઓ પણ સામેલ રહી છે.

No comments:

Post a Comment