Wednesday, 4 October 2017

આનુવંશિક દ્રવ્યમાં ફેરફાર કરેલ આહાર



➽ આનુવંશિક દ્રવ્યમાં ફેરફાર કરેલ આહાર એટલે શું?

વૈજ્ઞાનિકો જયારે વનસ્પતિ અથવા પ્રાણીના રંગસૂત્રોમાં કોઈ ફેરબદલ કરે તો તેને આનુવંશિક દ્વ્યમાં બદલાવ કહે છે.રંગસૂત્રો એ એક પ્રકારની રાસાયણિક સંજ્ઞાઓ છે જે દરેક જીવિત કોષમાં જે વનસ્પતિ અને પ્રાણીનો મૂળભૂત એકમ છે તેમાં રહેલી હોય છે અને તેમના અસ્તિત્વ માટે જવાબદાર હોય છે. વૈજ્ઞાનિકો હવે આ વનસ્પતિમાં એક વધારાનું રંગસૂત્ર દાખલ કરીને અથવા એક રંગસૂત્ર દૂર કરીને નવા પ્રકારનો પાક ઉત્પન્ન કરી શકે છે જે વધારે સમય તાજો રહે છે, જેના પર જંતુનાશકની અસર ન થાય અને તેઓ સૂકી જમીન ઉપર પણ ઊગી શકે છે.


➽ આનુવંશિક દ્રવ્યમાં ફેરફારયુક્ત આહાર ક્યારે શોધાયો?

ઈ. સ. ૧૯૯૪માં સૌપ્રથમ આનુવંશિક દ્રવ્યના ફેરફારયુક્ત છોડને વેચવા માટે બજારમાં મુકવામાં આવ્યો. 'Flavr Savr' ટામેટાંમાં એક રંગસૂત્રમાં ફેરફાર કરવાથી તે વધારે સમય સુધી તાજાં રહે છે. મોટાભાગે ટામેટાં જયારે લીલાં હોય ત્યારે વીણી લેવામાં આવે છે અને પછીથી પાકે છે. પરંતુ આનુવંશિક દ્રવ્યના ફેરફાર સાથેના ટામેટાં લાલ થાય ત્યારે વીણવામાં આવે છે અને મુસાફરી દરમિયાન પોચાં પડતા નથી. આ ટામેટાં વધારે સ્વાદિષ્ટ પણ લાગે છે કારણ કે તેઓ છોડ ઉપર જ પાકતા હોય છે.

➽ વનસ્પતિના છોડમાં આનુવંશિક દ્રવ્ય કેવી રીતે બદલવામાં આવે છે?

વૈજ્ઞાનિકો ખાસ પ્રકારની બંદૂક વડે રંગસૂત્રને સીધું જ વનસ્પતિના કોષમાં દાખલ કરી શકે છે. ત્યાર બાદ આ કોષને પ્રવાહીમાં મુકવામાં આવે છે જ્યાં તે એક છોડ તરીકે વિકાસ પામે છે. વૈજ્ઞાનિકો નવા રંગસૂત્રને બેક્ટેરિયામાં પણ દાખલ કરી શકે છે અને ત્યારબાદ આ બેક્ટેરિયા દ્વારા છોડને ચેપ લગાડવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ આ બેક્ટેરિયા છોડના રંગસૂત્રને બદલી નાખે છે. આ રીતે જ ઠંડી અવરોધ જમીનને માછલીમાંથી કાઢીને વનસ્પતિ(ટામેટાંના છોડ)માં દાખલ કરવામાં આવ્યું હતું. તેનાં પરિણામે ટામેટાંને ઠંડા વાતાવરણની અસર થતી ન હતી.


➽ આનુવંશિક દ્રવ્યથી બદલેલ ખોરાક ખાવો કેટલો સલામત છે? 

કેટલાંક લોકોનું માનવું છે કે આનુવંશિક દ્રવ્ય બદલ્યા પછી તે આહાર આરોગવો તદુરસ્તીને નુકસાન કરે છે. તેમનું કહેવું છે કે વૈજ્ઞાનિકો પૂરી રીતે હજુ નથી સમજી શક્યા કે જમીન કેવી રીતે કામ કરે છે અને તે અવસ્થામાં જો વનસ્પતિના જમીન સાથે ચેડાં કરવામાં આવે તો કદાચ ઝેરી અથવા એલર્જી કરે તેવો આહાર ઉત્પન્ન થઇ શકે છે.આનુવંશિક દ્રવ્યના વૈજ્ઞાનિકો અને તેમનાં સમર્થકોનું કહેવું છે કે હજુ સુધી એવો કોઈ દાખલો નોધાયો નથી કે આ આહાર ખાવાથી કોઈ માંદુ પડ્યું હોય અને બીજું કે ભવિષ્યમાં દુનિયાની દરેક વ્યક્તિને ખાવાનું મળી રહે તે માટે પણ ખેડૂતોએ પૂરતા પ્રમાણમાં પાક લેવા માટે આ પદ્ધતિ ઉપયોગી નીવડશે.

Source credit: વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી જ્ઞાનકોષ