Friday, 27 May 2016

ચાણક્ય

     ચાણક્ય એક ભારતીય શિક્ષક ફિલસૂફ અર્થશાસ્ત્રી કાયદાશાસ્ત્રી અને રોયલ સલાહકાર હતા. તેમની પરંપરાગત ઓળખ કૌટિલ્ય અથવા વિષ્ણુ ગુપ્તા, જે પ્રાચીન ભારતીય રાજકીય ગ્રંથ અર્થશાસ્ત્રના લેખક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે ભારતમાં રાજકીય વિજ્ઞાન અને અર્થશાસ્ત્ર ક્ષેત્રમાં અગ્રણી તરીકે ગણવામાં આવે છે. તે ચણક મુનિના પુત્ર હોવાથી તેમને ચાણક્ય કહેવામાં આવે છે. ચાણક્યનો જન્મ એક બ્રાહ્મણ પરિવારમાં મગધ રાજ્યના પાટનગર પાટલીપુત્રમાં થયો હતો. ત્યારના સમયમાં મગધ રાજ્ય ખૂબ જ શક્તિશાળી રાજ્ય ગણાતું. 

    પાટલીપુત્રમાં નંદ વંશનુ રાજ્ય હતું અને તેનો રાજા ધનનંદ એક અભિમાની અને સંકુચિત દ્રષ્ટિકોણ વાળો આળસુ રાજા હતો. ધનનંદના મંત્રીનું નામ શકટાલ હતું, જયારે ચાણક્યના પિતા આચાર્ય ચણક એક શિક્ષક હતા પરંતુ ધનનંદે તેને અપમાન કરી કાઢી મુકેલા જેના કારણે પાછળથી ચણકનું મૃત્યુ થયેલું અને વિષ્ણુગુપ્ત રાજ્ય છોડી તક્ષશિલા વિધ્યાપીઠમાં ભણવા ગયેલા.

     પાટલીપુત્ર છોડી તેઓ તક્ષશિલા જવા તૈયાર થયા. રસ્તામાં તેમણે બાળકોને રમતા જોયા જ્યા એક બાળક બીજા બધાનો રાજા બની તેમને ન્યાય આપતો હતો. બાળકની ન્યાયની સમજણ જોઇ ચાણક્યે તેને જ પાટલીપુત્રનો રાજા બનાવવા નિશ્ચય કર્યો અને તેને તેની માતા પાસેથી ખરીદી લીધો. તેણે માતાને સમજાવી કે તે તેના પુત્રને મહાન બનવાની શિક્ષા આપશે. આ પુત્ર એટલે ચંદ્રગુપ્ત અને તે મુરા દાસીનો પુત્ર હોવાથી તેને મૌર્ય કહેવાય છે.

Source Credits: Wikipedia 

No comments:

Post a Comment